Fa o tuyo blog á l'inte

Beyer més blogs

GuGara.comAragón

Guara

Bocabulario de Fabla Aragonesa

BOCABULARIO. Letras A, B

27/01/2009

A
A ormino: a menudo
A plegada: la llegada
A rebutir: a rebosar, repleta
Achunté: unió
Acubilar-sen: protegerse (ellos)
Acubillatos: refugiados
Acucuté: asomó
Acurcullato: acurrucado
Afalagadors: cariñosos
Agáfa-te: agárrate
Agora: ahora
Agüerro: otoño
Alcordanza: recuerdo
Alcorze: atajo
Alica: águila
Allora: entonces
Alodas:alondras
Alticamé: preocupé
Alza: guarda
Alzaba: guardaba
Alzad-lo: guardadlo
Álzala: guárdala
Amaga: esconde
Amága-lo: escóndelo
Amagar: esconder
Amagata: escondida
Amagato: escondido
Amonico: despacio
Amoniquet: despacito
Amostrar: enseñar
Amostrarba: enseñaría
Amostré: enseño
Ancas: caderas
Aniella de fierro: anilla de hierro
Antica: antigua
Antimás: además
Apedecato: enterrado
Apretuzando-lo: apretujándolo
Ara ba!: ahí va!
Araina: araña
Arco de sanchuán: arco íris
Arguellato: muy delgado
Argüelloso: orgulloso
Arna: colmena
Arrapato: perplejo
Arrapatos: atónitos
Arredol: alrededor
Arreguito: reido
Arrozegándo-se: arrastrándose
Asabelo de barallas: muchas batallas
Asabelo: mucho
Ascuito: escucho
Astí: aquí
Atarantato: loco
Atochar: golpear con un palo (tocho)
Atra begada: otra vez
Aturar: parar
Aturar-se: pararse
Aturata: parada
Aturatas: paradas
B
Babiaca: lechuza
Bafada: aliento
Bal: valle
Baladre: amarga
Baladres: amargas
Balloquera: engreida
Balons: pantalones
Balura: valor
Bandiador: columpio
Bandiar-te: columpiarte
Batalers: de par en par
Batiauguas: paraguas
Begada: vez
Begadas: veces
Beire: cristal
Bel: algún
Belatras: otras
Bella: alguna
Bella begada: alguna vez
Bella cosa: algo
Bella persona: alguien
Bellas begadas: algunas veces
Bellas parolas: algunas palabras
Bellas talecas: algunos sacos
Bellas: algunas
Bels diyas: algunos días
Bels trangos: algunos pasos
Bels: algunos
Belún: alguien
Belunas: algunas
Beluno: alguno
Beluns: algunos
Beral: orilla
Berals: orillas
Beroya: bella, hermosa
Beroyo: hermoso
Beyerás-ie: allí verás
Beyerban: verían
Bi abié: hubo
Bi eba: había
Bi ha: hay
Bide: vió
Biella: vieja
Biello: viejo
Biellos: viejos
Birabolas, paxarelas: mariposas
Bisa: brisa
Blanco: tocino
Bocoi: barril
Boforón: ano
Boira: nube, también niebla
Boiras: nubes
Bolisna: partícula de algo (nieve, polvo, etz.)
Bolisnas: copos
Bolito: vuelo
Bosar: pagar
Branca: rama
Brancas: ramas
Branqueta: ramita
Branquil: umbral
Brempa: sombra
Brempas: sombras
Brenda: merienda
Bresca: miel
Breu: breve
Broxas: brujas
Broxo: brujo
Budiellos: intestinos
Bueda: vacía
Buedas: vacías
Burenca: arcillosa
Buxos: boje

Beyer/Escribir comentarios

Letras C,D,E

27/01/2009

C
Cado: madriguera
Cal: es necesario
Calar-se: ponerse
Calbera: claro
Calbera: claro del bosque
Calcaños: talones
Camamila: manzanilla
Cambra: habitación
Cambra: habitación (o nombre d’a carrera As Cambras de Chaca biene por aber-ne, antismás, lumerosas posadas).
Cambras buedas: habitaciones vacías
Cantal: piedra grande
Capacha: cesta
Capiellas: capuchas
Capino: borracho
Cardelina: jilguero
Carrachina: pequeño caracol
Carrera de San Chaime: Vía Láctea
Carrusclaban: rechinaban
Casca: cáscara
Caxicos: robles
Caxo: moflete
Caxos: carrillos, mofletes
Chanadas: bromas
Chandríos: travesuras
Chapada: tortazo
Chaparrudo: rechoncho
Chapero: sombrero
Cheladas: heladas
Chelata: helada
Chelato: helado
Chens: gentes
Chenta: alimento, comida
Chentar: comer
Chenullos: rodillas
Cheras: hogueras
Chigán: gigante
Chirmán: hermano
Chirmana: hermana
Chirmans: hermanos
Chisla: gota
Chislas: gotas
Chitar: echar
Choben: joven
Chorrupándo-li: sorbiéndole
Chuncos: juncos
Chuntos: juntos
Chupito: empapado
Clabillars: tobillos
Clamé: llamó
Clamor: barranco
Clamoron: llamaron
Claus: clavos
Clucada: siesta
Cobalto: lo más alto
Coda: rabo
Coi: travieso
Colla: grupo
Concheners: congéneres
Contornillo: brete
Contreitamén: tímidamente
Contreitas: tímidas
Contreito: tímido
Conzieto: capricho
Corrucas: arrugas
Corrucatas: arrugadas
Coxa: coja
Coxín-coxeando: cojeando
Crebés: rompiste
Crostón: mendrugo
Cubilar: refugio
Cucha: izquierda
Cucho: izquierdo
Cueta: cocida
Cusirador: guardián, vigilante
Cutarros: cacharros.
Cutia cutia: sigilósamente
Cutio cutio: sigilosamente
D
Dandaliaba: dudaba
Dandaliar: dudar
De bote e boleyo: de pronto, de repente
De cuan en bez: de vez en cuando
De maitins: de mañanas
De raso: completamente
De raso: del todo
Debán: delante
Debinetas: adivinanzas
Dende allora: desde entonces.
Desfá: deshace
Dezaga: detrás
Dica: hasta
Dolento: enfermo
Dondiar: rondar
Dreito: derecho
E
Embelecato: embelesado
Empentar: empujar
Emplené: llenó
Emporcará: ensuciará
Encalar: colgar algo en alto
Encara: todavía
Encarrañata: enfadada
Enchaquia: motivo
Enchegar: encender
Enchegué: encendí
Encomienda: encargo
Enflascada: ensimismada
Engañufloron: engañaron
Engarcholaba: aprisionaba
Engarcholato: encerrado, enjaulado
Entropans: bocadillos
Enxamás: jamás
Esbarizaculo: tobogan
Escais: trozos
Eschunitos: desunidos
Esclafar-se: chafarse
Esclafato: chafado
Esclafatos: chafados
Esclatero: claro
Escoscar: limpiar
Escotolar: estremecer
Escruxinar: tronzar
Escurruchar-te: exprimirte
Escusaus: baños
Esgarrillo: chirrido
Eslomatos: deslomados
Esluzernato: deslumbrado
Esnabesaba: atravesaba
Esnabesando: atravesando
Esnabesé: atravesó
Espata: espada
Espelunga: cueva
Esquena: espalda
Esquirgüelo: ardilla
Estar-se quedo: estarse callado
Estendillar: estender
Esterizante: escalofriante
Esterizo: escalofrío
Estorzita: torcida
Estral: hacha
Estuzia: astucia

Beyer/Escribir comentarios (1)

Letras F,G,H,I,L,M

27/01/2009

F
Fablo: hablo
Fabo: haya
Fardacho: lagarto
Fartar-se: hartarse
Fato: tonto
Fazié un poder: intentó
Felalo: ingenuo
Fendo una clucada: echando una siesta
Fendo: haciendo
Fer a clucada: hacer la siesta
Fer a tana: hacer trastadas
Fer un poder: intentar
Fer una gambada: dar un paseo
Ferba goyo: gustaría
Ferito: herido
Ficar: introducir
Fiero: feo
Filla: hija
Fillo: hijo
Fillos: hijos
Filo: hilo
Finestra: ventana
Fiqué: introdujo
Fita fita: fijamente
Fito fito: fíjamente
Fizar-lo: picarlo
Flaire: fraile
Flocos: flecos
Follet: duende
Fonsera: tripa, barriga
Forato: agujero
Foratos: agujeros
Fornigueta: hormiguita
Fosca: oscura
Fosca: oscura
Fosco: oscuro
Foscos: oscuros
Foyeta: nuca
Foziar: hozar
Foziar: hurgar
Fuesa: tumba, sarcófago
Fundir-se: hundirse
Fura: brava
Furos: salvajes
Furta: roba
Furtaire: ladrona
Furté: robó
Fusta: madera
G
Gallizo: callejón
Galoxos: arroyos
Gambadas: paseos
Garchola: jaula
Garcholeta: jaula pequeña
Garganchón: garganta
Garra chen: nadie
Garras trencatas: piernas quebradas
Garreta: patita
Garza: urraca, picaraza
Gayata: bastón
Glarimas: lágrimas
Gosaba: osaba
Goyoso: contento, feliz
Goyosos: felices
Gralladas: graznidos
Granota: rana
Guá: buey
Güé: hoy
Güeitozientos: ochocientos
Güella: oveja
Güellada fura: mirada salvaje
Güellada: mirada
Güellos tancatos: ojos cerrados
Güellos: ojos
Güembro: hombro
Güembros: hombros
Guisandero: cocinero
H
Ha cusirato: ha cuidado
I
I n’eba: allí había
Ípol: hipo
Ixucato as glarimas: secado las lágrimas
L
L’alica: el águila
L’ambiesta: el ambiente
L’arco de sanchuán: el arco iris
L’auguazón: rocío
L’ausín: viento de norte frío
L’ausín: viento glacial
L’onso: el oso
L’orache: el tiempo
Lais: leyes
Leito: lecho
Lenera: pedregal
Li feba goyo: le gustaba
Li feba pon de goyo: no le gustaba nada
Libramiento: parto
Lienda: leyenda
Ligar-la: atarla
Ligato: atado
Lola: abuela
Lubas: guantes
Luen: lejos
Luenga: larga
Luengo: largo
Lumero: número
Lumerosas: numerosas
Lumerosos: numerosos
Lupo: lobo
Lupos: lobos
Lurte: alud
Lusco: amanecer
Lusco: atardecer, anochecer
M
Magorías: fresas
Mai: mamá
Mainate: el rico del pueblo
Maitín: mañana
Maldau: maleficio
Malincolico: melancólico
Man: mano
Mancaba: faltaba
Maniquiello: muñeca
Manqué: faltó.
Mans: manos
Más que más: sobre todo
Mascarutas: máscaras
Masto: macho
Maticals: arbustos
Mazada: anécdota, dicho
Medrana: miedo
Mena: tipo
Menestaba: necesitaba
Menestaban: necesitaban
Menestar: necesitar
Mesacha: muchacha
Mesachas: muchachas
Minchador: comedor
Minchar: comer
Mincharban: comerían
Mirallo: espejo
Mirallo: espejo
Mixino: gato
Molsa: musgo
Morral: zurrón
Mosegar: masticar
Mosen: cura
Mosquera: sombra de los árboles
Mullar: mojar
Muller: mujer
Mullers: mujeres

Beyer/Escribir comentarios (1)

Letras N ,O,P,Q, R

27/01/2009

N
Nafra: herida
Naso: nariz
Nesgas: pliegues
Nieu: nieve
Nirna: niña
No … guaire: no … mucho
Noballa: navaja
Nuei: noche
Nueis: noches
O
Orache: tiempo (atmosférico)
Ordios: cebadas
Orellas: orejas
Os retes: las redes
Osqueta: muesca
Otulito: aullido
P
Pai: papá
Paniquesa: comadreja
Panizo: maiz
Parato: preparado
Pardos: ciervos
Parlaba: hablaba
Parlaban: hablaban
Parlé: habló
Parolas: palabras
Parpallé: parpadeó
Penchata: colgada
Perén: siempre
Pescataire: pescador
Picador: leñador
Piez: pies
Pipón: pico
Pizia: travesura
Plebeba: llovía
Plebia: lluvia
Plebias: lluvias
Plegar: llegar
Pleno a rebutir: lleno a rebosar
Ploraba: lloraba
Ploran: lloran
Plorar: llorar
Ploro: llanto
Pocha: bolsillo
Polida: bonita
Polideza: hermosura
Pon de caso: nada de caso
Pon de pon: nada de nada
Prexín: imaginación
Prexina: imagina
Prexinaba: imaginaba
Prexinando: imaginando
Prexinar: imaginar
Profés: por supuesto
Puyé: subí
Q
Quiesto: querido
R
Rabosa: zorra
Rader: roer
Radita: escasa
Rafe: alero
Rampallo: racimo
Reblé: cedió
Rechira: búsqueda
Rechiraban: buscaban
Rechirabaz: buscabais
Rechirar: buscar
Rechirar-lo: buscarlo
Redolada: comarca
Refitolero: curioso
Reiseñor: ruiseñor
Relumbrors: destellos
Remanen: permanecen
Remanié: permaneció
Remanioron: permanecieron
Remanir: permanecer
Remera: recuerda
Remeraba: recordaba
Remeran: recuerdan
Remero: recuerdo
Remors: rumores
Replecaba: entendía
Replecan: entienden
Replecar: entender
Replequé: comprendió
Replequé: entendió
Repleque: entienda
Rezenta: cuenta
Rezenta: narra
Rezentador: narrador
Rezentan: cuentan, narran
Rezentar: narrar
Ringlera: fila
Romanziaba: protestaba
Rosigadors: roedores
Ruxada: chubasco
Ruxazo: chaparrón
Ruxio: sonrojado

Beyer/Escribir comentarios (2)

Letras S, T, U, X, Y, Z

27/01/2009

S
S’acachaba: se agachaba
S’acucuté: se asomé
S’agafaba: se agarraba
S’agafé: se agarró, se cogió
S’amana: se acerca
S’amané: se acercó
S’ascuitaba-ie: allí se escuchaba
S’atura: se para
S’encarraña: se enfada
S’endrezé: se dirigió
S’esbaliza: se resbala
S’esbalizé: se resbaló
S’esmeliqué: se partió de risa
S’estalapiza: se da un gran batacazo
Saputos: sabios
Se capuzé: se echó de capeza
Se fica: se introduce
Se tiré: se quitó
Se’n irba a la rechira: se iría a la búsqueda
Se’n tornaba: se volvía
Se’n torné: se volvió
Selba: bosque
Selba: bosque
Selbas: bosques
Siestro: patio
Sin tartir: sin chistar, sin decir palabra, sin rechistar
Sobatié: sacudió
Sobatitas: mecidas
Sobrebuena: maravillosa
Solera: alfeizar
Sulero: suelo
Surte: surge
T
T’amagas: te escondes
Ta cutio: para siempre
Taca: mancha
Talapiezo: travieso
Talla: corta
Tallar: cortar
Talmén: quizas
Tancar-la: cerrarla
Tanimientres. Mientras tanto, entre-tanto
Tanqué: cerró
Tapallo: bufanda
Tasamén: apenas
Tastar: probar, saborear
Tenalla: tinaja
Terne que terne: tozuda
Tintilían: tililan
Toba: suave
Toba coda: suave cola
Tobamen: suavemente
Tobo: suave
Tochazos: azotes
Tochet: palo pequeño
Tornar: volver
Tornaré: devolveré
Totons: fantasmas
Trallo: tronco
Trango: paso
Trasquir-lo: tragarlo
Trefucando: confundiendo
Tremolaban: temblaban
Tremolar: temblar
Trencar: quebrar
Tresbatito: perdido
Trigar: elegir
Trigará: elegirá
Tritolar: tililar
Trobada: encuentro
Troca: telón
Trucando: golpeando
Trusquié: tragué
Trusquir: tragar
Tucas: cimas
Tufa: flequillo, pelo
Turcazo: paloma
Turcazos: palomas
U
Ubierta batalera: abierta del todo
Uei: hoy
Ugas: uvas
Uitos: oidos
Una balura: un valor
Una begada: una vez
Una begada-ie: una vez allí
Urmo: olmo
X
Xalapador: desgarrador
Xalapando: desgarrando
Xambre: enjambre
Xorrontando: asustando
Xorrontando-las: asustándolas
Xorrontato: asustado
Xublida: olvida
Xublidar-se: olvidarse
Xublidé: olvidé
Xuta: seca
Xutos: secos
Y
Yera parato: estaba preparado
Z
Zaboyar: tapar
Zaboyar-sen: taparse
Zaboyatos: cubiertos
Zagueras: últimas
Zaguers: últimos
Zamborotada: trompazo
Zarrar: cerrar
Zeño: gesto
Zerclo: círculo
Zereña: fuerte
Zinglas: precipicios
Ziresera: cerecera
Zoqueta: barbilla
Zorz: ratón
Zorzes: ratones

Beyer/Escribir comentarios (2)

Inicio | Archíus | Categorías
Qui soi
Guara
Comentarios

Letras F,G,H,I,L,M Musica Pues son muy parecidas las palabras en aragonés [...]

Letras N ,O,P,Q, R Musica Estas son todas las palabras?? Que me lo [...]

Letras S, T, U, X, Y, Z Mujer Cuantisimas palabras!! Me vienen geniales para cuando viaje [...]

Letras C,D,E Liechtenstein Eternamente agradecida por entender estas palabras :)

Letras N ,O,P,Q, R Grecia Esto me servira para entender mas blogs, que [...]

Rechira
Enrastres
amelia
anna-s-biesa
miradas
quepasapues
Sendicar
Post (RSS2)

Añadir Feed a:

Archíus | Quiers creyar un blog astí?
Puesto desembolicau, feito y chestionau 100% con Software libre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...